Đục thủy tinh thể ở người trẻ: Báo động từ lối sống hiện đại

Đục thủy tinh thể từ lâu vốn được coi là bệnh lý gắn liền với tuổi già, thường xuất hiện ở những người ngoài 60 tuổi. Tuy nhiên, thực tế trong những năm gần đây đã cho thấy một xu hướng đáng lo ngại: căn bệnh này đang ngày càng trẻ hóa. Nhiều trường hợp bệnh nhân mới ở độ tuổi ngoài 20 hoặc 30 đã phải đối mặt với tình trạng thủy tinh thể bị đục, thị lực suy giảm nghiêm trọng. Điều này cho thấy lối sống hiện đại, áp lực công việc, thói quen sinh hoạt thiếu khoa học và tác động từ môi trường đang âm thầm bào mòn sức khỏe đôi mắt của thế hệ trẻ.

Điểm nguy hiểm nhất của đục thủy tinh thể ở người trẻ tuổi chính là bệnh diễn tiến âm thầm, khó nhận biết ở giai đoạn đầu. Nhiều người thường chủ quan, nhầm lẫn với hiện tượng mỏi mắt, nhìn mờ thoáng qua do căng thẳng hoặc làm việc nhiều với máy tính. Chỉ đến khi thị lực giảm sút rõ rệt, thậm chí ảnh hưởng đến công việc, học tập và sinh hoạt hằng ngày, họ mới đi khám và phát hiện bệnh đã ở giai đoạn tiến triển. Lúc này, khả năng điều trị nội khoa gần như không còn tác dụng, và phẫu thuật trở thành giải pháp duy nhất.

Các dấu hiệu nhận biết sớm bệnh đục thủy tinh thể

Ở người trẻ, các triệu chứng ban đầu thường không rõ rệt, dễ bỏ qua. Tuy nhiên, một số biểu hiện điển hình có thể kể đến như:

1. Thị lực suy giảm dần, người bệnh có cảm giác nhìn vật thể như qua một lớp màn sương, hình ảnh mờ nhòe, không còn sắc nét.
2. Mắt trở nên nhạy cảm hơn với ánh sáng. Khi tiếp xúc với ánh sáng mạnh hoặc ánh đèn xe vào ban đêm, bệnh nhân dễ cảm thấy chói, lóa, kèm theo tình trạng nhức mỏi mắt hoặc chảy nước mắt tự nhiên.
3. Khả năng điều tiết kém, đặc biệt trong môi trường thiếu sáng. Người bệnh gặp khó khăn khi đọc sách, lái xe buổi tối, dễ bị hiện tượng quáng gà.
4. Tình trạng song thị – một vật nhìn thành hai hoặc nhiều hình – cũng là dấu hiệu không thể bỏ qua.
5. Rối loạn màu sắc, khiến cảnh vật trở nên vàng úa, tối màu, thiếu sự tươi sáng như bình thường.

Ngoài ra, bệnh nhân có thể gặp hiện tượng lóa mắt, nhìn thấy quầng sáng quanh nguồn sáng, hoặc xuất hiện những đốm đen, “ruồi bay” lơ lửng trước mắt, gây ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.

Nguyên nhân: Lối sống hiện đại “tiếp tay” cho bệnh lý nguy hiểm

Các chuyên gia nhãn khoa nhận định, việc đục thủy tinh thể xuất hiện sớm ở người trẻ không phải ngẫu nhiên. Một trong những nguyên nhân chính xuất phát từ lối sống thiếu khoa học và sự chủ quan trong chăm sóc đôi mắt.

Trước hết, thói quen sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều, từ điện thoại thông minh, máy tính bảng, đến máy tính để bàn khiến mắt phải làm việc liên tục, tiếp xúc với ánh sáng xanh cường độ cao, dễ dẫn đến tổn thương.

Tiếp theo, áp lực công việc, học tập, căng thẳng thần kinh và stress kéo dài cũng là yếu tố góp phần làm suy giảm sức khỏe mắt. Khi cơ thể mệt mỏi, mắt càng dễ bị tổn thương do thiếu máu nuôi dưỡng và sự điều tiết kém.

Bên cạnh đó, việc hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia hoặc các chất kích thích làm tăng nguy cơ tổn thương mô mắt, thúc đẩy quá trình lão hóa thủy tinh thể sớm hơn bình thường.

Không ít người trẻ còn chủ quan trong lao động, làm việc trong môi trường khói bụi, ánh nắng gay gắt hoặc tiếp xúc với tia cực tím mà không trang bị kính bảo hộ. Điều này vô tình làm mắt bị tổn thương, dẫn tới nguy cơ đục thủy tinh thể cao hơn.

Môi trường ô nhiễm, khói bụi, ánh sáng nhân tạo cùng việc vệ sinh, chăm sóc mắt chưa đúng cách cũng được coi là những “tác nhân thầm lặng” khiến căn bệnh này ngày càng phổ biến ở độ tuổi thanh niên.

Phương hướng điều trị bệnh đục thủy tinh thể

Hiện nay, y học có hai hướng điều trị chính cho bệnh đục thủy tinh thể, tùy thuộc vào mức độ tiến triển.

Ở giai đoạn đầu, khi mức độ đục còn nhẹ, phương pháp điều trị nội khoa được áp dụng. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng hiện chưa có loại thuốc nào có thể làm trong suốt trở lại thủy tinh thể đã bị đục. Các loại thuốc nhỏ mắt, kính thuốc hoặc chế độ dinh dưỡng hợp lý chỉ giúp làm chậm quá trình tiến triển của bệnh. Song song với đó, bác sĩ sẽ tư vấn người bệnh điều chỉnh lối sống khoa học, bổ sung vitamin và khoáng chất cần thiết để bảo vệ mắt.

Khi bệnh đã nặng, thị lực giảm dưới 3/10, phẫu thuật là giải pháp tối ưu. Trong đó, phương pháp Phaco – phẫu thuật thay thủy tinh thể bằng kính nội nhãn nhân tạo – hiện được đánh giá là hiệu quả và an toàn nhất. Toàn bộ quá trình phẫu thuật diễn ra trong khoảng 10 phút, với đường mổ nhỏ, không đau, ít xâm lấn. Người bệnh có thể phục hồi thị lực nhanh chóng và xuất viện ngay trong ngày hoặc sau 1 – 2 ngày tùy tình trạng sức khỏe. Đây được xem là bước tiến vượt bậc của nhãn khoa hiện đại, giúp hàng triệu bệnh nhân trên thế giới lấy lại ánh sáng, cải thiện chất lượng cuộc sống.

Lời khuyên từ chuyên gia

Đục thủy tinh thể ở người trẻ tuổi không chỉ đơn thuần là bệnh lý về mắt mà còn là lời cảnh báo nghiêm khắc về lối sống hiện đại. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm, thậm chí là mù lòa vĩnh viễn.

Các bác sĩ khuyến cáo, ngay khi có những biểu hiện bất thường ở mắt như nhìn mờ, chói sáng, quáng gà hay xuất hiện “ruồi bay”, người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được thăm khám. Việc khám mắt định kỳ ít nhất 1 lần mỗi năm cũng rất cần thiết, đặc biệt đối với những người thường xuyên làm việc với máy tính hoặc có thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh.

Để phòng ngừa, mỗi người cần xây dựng thói quen chăm sóc mắt đúng cách: hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài, thường xuyên cho mắt nghỉ ngơi bằng phương pháp 20-20-20 (sau mỗi 20 phút làm việc, nhìn ra xa 20 feet, trong khoảng 20 giây), bổ sung các thực phẩm giàu vitamin A, C, E và omega-3, đồng thời sử dụng kính bảo hộ khi làm việc ngoài trời hoặc trong môi trường nguy cơ cao.

Đôi mắt là “cửa sổ tâm hồn” và cũng là tài sản vô giá đối với mỗi người. Đừng để thói quen chủ quan và lối sống thiếu khoa học khiến đôi mắt bị đánh cắp ánh sáng từ khi còn rất trẻ. Chủ động bảo vệ và chăm sóc mắt chính là cách tốt nhất để duy trì thị lực khỏe mạnh, lâu dài.